Wawer – historia największej dzielnicy Warszawy.

Posted on Posted in Poznaj Warszawę

Ta „zielona” dzielnica m. st. została przyłączona do Warszawy w 1951 roku.

Z początku obszar Wawra stanowił część Pragi-Południe, czego ślady możemy do dziś odnaleźć w księgach wieczystych wawerskich domów. Sama nazwa pochodzi od karczmy o tej nazwie, która później przyjęła nazwę Zajazdu Napoleońskiego. Jest jednostką pomocniczą stolicy pod względem powierzchni – 79,7 km2, chociaż gęstość zaludnienia wynosi (stan na dzień 01.01.2018r.) jedynie 953 osoby na km2.

Historia tej dzielnicy rozpoczyna się jeszcze w czasach Królestwa Piastów, nazwy takie jak Zerzeń, Borków, czy Falenica pojawiają się już od połowy XIV wieku. Po przeniesieniu stolicy do Warszawy można było zaobserwować postęp gospodarczy, a tereny dzisiejszego Wawra niekiedy stawały areną istotnych wydarzeń historycznych – np. zjazdów senatorów i szlachty mazowieckiej, gdzie w przerwach od obrad, mogli oni odetchnąć w okolicznych folwarkach.

Następne wieki dynamicznej polityki, kolejnych konfliktów zbrojnych, zaborów i powstań, ale także postępu technologicznego (szczególnie pod względem transportu) oraz gospodarczego odcisnęły szczególne piętno na obszarze tej wyjątkowej dzielnicy. Pod koniec XIX wieku w Wawrze osiedlali się zarówno kupcy i rzemieślnicy, jak i artyści i urzędnicy. Początek II Wojny Światowej poskutkował emigracją Warszawiaków na tereny Wawra, gdzie szukano szczęścia i pomocy. Wawerskie władze przyjęły nieoczekiwane obowiązki zapewnienia schronienia, źródeł utrzymania i wszelkiej pomocy osobom dotkniętym przez działania wojenne prowadzone w stolicy. Powstawały szpitale, szkoły i organizacje pomocy uchodźcom. Na szczególną uwagę zasługuje wydarzenie z 27 grudnia roku 1939, ochrzczone później mianem Zbrodni Wawerskiej, podczas której niemieccy żołnierze, jako karę za śmierć 2 podoficerów, rozstrzelali 107 mieszkańców dzielnicy wykazując tym samym nieposzanowanie międzynarodowego prawa – stosowanie odpowiedzialności zbiorowej. Była to pierwsza masowa zbrodnia na ludności cywilnej Warszawy i okolic.

Lata powojenne przyniosły kolejne emigracje na tereny dzisiejszego Wawra.

Ludność ze zrujnowanej stolicy i okolicznych miasteczek i wsi napływała strumieniem odbudowując zniszczoną infrastrukturę. Kolejne osiedla wyrastały na tej zielonej ziemi, stopniowo integrując się z Warszawą.

Tereny położone na Wschód od Wisły obfitowały w dęby, sosny i lipy. Lasy przepełniały zwierzęta i grzyby. Do dziś na tych terenach znajduje się rezerwat przyrody. Powietrze i krystalicznie czysta woda, oczyszczone wskutek wpływu okolicznych drzew nadało tym okolicom niebagatelnie korzystne działanie na zdrowie. Powstawały uzdrowiska i ośrodki wypoczynkowe. Dziś centralnie położona linia kolejowa na trasie do Otwocka była szkieletem do budowy domów dla napływającej z Warszawy, szczególnie na początku XX wieku inteligencji i przedstawicieli finansjery przemysłowej. Budowano ośrodki kulturalne, biblioteki, sal teatralnych co miało na celu uczynienie z terenu Wawra swoistego „hotelu” Warszawy.

Niemal we wszystkich częściach Wawra można się natknąć na słynną zabudowę w stylu określanym jako świdermajer. Są to drewniane budynki z charakterystycznymi ażurowymi ozdobami na werandach i gankach oraz szpiczastymi wykończeniami dachów.

Klimat Wawra sprzyja do dzisiaj zabudowie w formie domów jednorodzinnych.

Dziś, zielona dzielnica prężnie rozwija infrastrukturę, pojawiają się centra handlowe, kolejne restauracje, ścieżki rowerowe, miejsca kultury. Budowane są nowe osiedla i drogi, a coraz więcej ludzi wybiera tę pozbawioną obciążającego pędu alternatywę życia w Warszawie. Jest to miejsce dla ludzi pragnących zaznać nieco wytchnienia wśród innych mieszkańców zielonej dzielnicy.

Obecna istota tej dzielnicy była budowana przez wiele pokoleń, hartowana w ogniu historii, a niekiedy kompletnie zmieniała swój tor. Kto wie jakie wydarzenie odmienią jeszcze jej formę oraz kto jeszcze się do tego przyczyni?

GOESTE Nieruchomości